Thứ Tư, 12 tháng 2, 2014

MỘT CHUYẾN DU HÀNH TRÊN BIỂN


MỘT CHUYẾN DU HÀNH TRÊN TÀU BIỂN

Phan Lục tường thuật

Tàu đang đậu chờ khách ở cảng

Năm nay (2014), thay vì ở nhà ăn Tết, vợ chồng tôi cùng mấy người bạn rủ nhau làm một chuyến du hành trên tàu biển (cruise). Chúng tôi mua vé trên mạng vào thời điểm giá khá rẻ: chỉ có 270 Mỹ kim mỗi người trong 5 ngày 4 đêm. Chúng tôi in vé (e-ticket) và các mẩu nhãn với những lời hướng dẫn cách xếp và kẹp trên quai xách hành lý. Chúng tôi bay đến Florida và đáp tàu của Công ty Royal Caribbean International tại bến cảng Canaveral. Cũng như đi máy bay, chúng tôi vào quày ghi vé, ký gởi hành lý và nhận thẻ lên tàu. Thẻ lên tàu (SeaPass card) để sử dụng trong suốt thời gian trên tàu và đồng thời là chìa khóa phòng. Số lượng hành lý ký gởi không hạn định nên chúng tôi chỉ mang những hành lý xách tay có đựng các giấy tờ tùy thân và các vật dụng cần thiết cũng như dễ bể. Chúng tôi đi dọc theo hành lang qua trạm kiểm soát an ninh để lên tàu. Trên thẻ có ghi số tầng (deck) và số phòng ngủ (stateroom) nên cứ theo hướng dẫn, chúng tôi đi thẳng về phòng ngủ. Nghỉ ngơi trong giây lát và tắm rửa thì những hành lý ký gởi của chúng tôi được đưa đến tận cửa phòng, chậm nhất là lúc 8 giờ tối. Trên bàn trong phòng ngủ, chúng tôi còn thấy để sẵn bản lịch trình đi biển cùng chương trình sinh hoạt từng ngày và một phiếu tín dụng 100 Mỹ kim cho mỗi phòng (không phải phòng nào cũng có). Số tiền này được cho để tiêu xài trên tàu gồm cả tiền “tip” chia cho các người phục vụ ăn uống và dọn phòng mà sẽ tự động trừ vào phiếu tín dụng hoặc tính trên phiếu thanh toán cứ 12 Mỹ kim mỗi ngày cho một khách. Riêng dãy phòng cho gia đình (suite) thì tiền “tip” là 14.25 Mỹ kim mỗi ngày cho một khách. Tiền “tip” 15% sẽ tự động thêm vào các khoản tiền mua đồ uống ở quày rượu, tiền trả cho mỹ viện và tắm hơi. Nếu tiêu xài vượt quá số tiền tín dụng thì khách phải trả bằng tiền mặt khi làm thủ tục rời tàu (thông thường là trong đêm trước của ngày bước lên bờ).
           Khoảng 4 giờ chiều, tàu khởi hành ra vùng biển Bahamas. Chiếc tàu lớn có tên là Enchantment Of The Seas có 11 tầng và hơn 1.200 phòng ngủ gồm nhiều hạng và giá cả khác nhau: Phòng bên trong (Interior stateroom) không có cửa sổ, Phòng nhìn ra biển (Oceanview stateroom) có cửa sổ nhìn ra biển và có ánh nắng chiếu vào, Phòng ban công (Balcony stateroom) có cửa sổ nhìn gần như sát với toàn cảnh bên ngoài và Dãy phòng (Suite) có nhiều giường nằm, có phòng ăn bên trong, có quày rượu nhỏ, có dịch vụ trông coi phòng, có áo choàng, có máy giặt sấy áo quần, có văn phòng và cũng có ban công riêng. Tất cả các loại phòng đều có đầy đủ tiện nghi như trong khách sạn gồm máy truyền hình, máy điện thoại gọi giữa các phòng, buồng tắm, tủ treo áo quần, bàn viết, ghế ngồi v.v.. Những phòng ngủ nằm ở các tầng 2, 3, 4, 7 và 8.  Ở các tầng khác có Phòng dịch vụ khách hàng, Nhà hát (khán đài ở 2 tầng), Hội trường, Sòng bài, Sàn nhảy, Phòng trưng bày ảnh, Phòng trưng bày nghệ thuật, Phòng đọc sách, Cửa hàng tạp hóa, Nhà hàng ăn (ở 2 tầng), Quày rượu, Tiệm cà phê (ở 2 tầng), Tiệm buffet, Hồ tắm ngoài trời, Hồ tắm trong nhà, Hồ tắm nước xoáy, Hồ tắm vung bắn nước, Phòng tắm hơi và spa, Phòng tập thể dục, Phòng chơi của trẻ em, Khu vực nhảy tung người, Trung tâm khích động thiếu niên, Nhà trẻ, Bức tường leo đá, Phòng xem phim, Mái vòm ngồi xem video v.v... Trên tàu còn có cửa hàng bán tặng vật giảm giá như nữ trang, đồng hồ, túi xách tay của phụ nữ, mũ nón v.v...  Còn có buổi bán đấu giá tranh ảnh nghệ thuật và xổ số. Tầng 11 trên cùng là boong tàu có nhiều phòng cho khách ngồi chơi hóng mát và ngắm trời biển mênh mông.
Lịch trình trên biển và các hoạt động trên tàu như sau:
- Ngày đầu: Khách làm thủ tục xuống tàu, tiếp nhận hành lý, dự huấn luyện cách đối phó trong trường hợp báo động khẩn cấp, đi thăm viếng tổng quát để thuộc lối đi lại trong tàu ...
- Ngày thứ 2: Lên đi chơi trên đảo CocoCay từ 8g00 sáng đến 4g30 chiều tại cầu tàu ở tầng 1.  Khách xuống tàu nhỏ để di chuyển vào bờ. Cứ 30 phút thì có một chuyến đò nên khách có thể qua lại tàu tùy thích nhưng phải trở lại tàu đúng giờ ấn định cho kịp giờ tàu nhổ neo đi tiếp. Trên đảo này có bãi biển đẹp, rừng thông mát và các lều lá mà khách có thể tắm biển hoặc nằm nghỉ trên những ghế bố. Tại đây cũng có ban trình diễn ca nhạc giúp vui, có các quày bán đồ lưu niệm và có tiệm buffet ăn khỏi trả tiền.
- Ngày thứ 3: Lên tham quan đảo Nassau từ 7g05 sáng đến 11g30 đêm. Tàu cập bến sát bờ nên khách có thể ra vào tàu dễ dàng. Sau khi bước lên bờ, khách có thể đi chơi dọc theo các cửa hàng hoặc mua vé đi du thuyền hay đi phà sang đảo Paradise hoặc thuê xe taxi đi thăm viếng bên trong đảo v.v... Ở đây, việc ăn uống hay mua sắm đều phải do khách tự trả. Nếu muốn ăn uống không trả tiền thì khách phải trở lại tàu.
- Ngày thứ 4: Tàu chạy trên biển để trở về bến cảng Canaveral. Khách có thể tham gia mọi sinh hoạt trên tàu tùy ý thích. Buổi tối, khách phải lo đóng hành lý ký gởi, kẹp nhãn trên quai xách (có phát sẵn trên bàn ở phòng ngủ, nếu cần nhiều thì có thể xin thêm) và đem hành lý để sẵn trước cửa phòng từ 7 giờ tối đến khuya. Hành lý sẽ được đưa lên Phòng trả hành lý (baggage claim) trên bờ cho khách nhận lãnh.
Ở trên tàu, khách có thể đi ăn uống, đi mua sắm, đi đánh bài, đi bơi, đi xem ca nhạc, đi nhảy đầm, đi xem video và tham gia nhiều cuộc vui chơi giải trí khác v.v... Khách ăn uống tại tiệm cà phê hay buffet thì thoải mái trong suốt 24 giờ mỗi ngày nhưng nếu muốn ăn tối tại nhà hàng thì phải theo quy định giờ giấc bắt đầu từ 5g45 chiều hoặc 8g30 tối và ngồi theo số bàn dành cho toán của mình (số bàn có in ở phía trước thẻ lên tàu). Có bữa phải ăn mặc chỉnh tề (formal) theo yêu cầu. Các món ăn buổi tối gồm thịt gia súc, gia cầm và hải sản rất ngon miệng được chế biến theo đặt hàng của khách và trình bày với những món kèm theo tuyệt đẹp. Khách sẽ thưởng thức những món ăn truyền thống như sườn non quay và những đặc sản hợp khẩu như thịt và sườn heo nướng tẩm nước xốt với các gia vị như dầu olive, tỏi, ớt bột, thìa là, giấm, chanh, cam v.v...
Những điều mà khách cần lưu ý:
- Thẻ lên tàu (SeaPass card) luôn luôn phải mang theo để xuất trình mỗi khi vào nhà hàng ăn hay các nơi sinh hoạt phải trả tiền, mỗi khi mua sắm và mỗi khi lên xuống tàu hay ra vào đảo (trong trường hợp sau, phải xuất trình cả thẻ căn cước hay hộ chiếu).
- Xem chương trình để biết giờ và nơi chốn tham gia các hoạt động buổi chiều và buổi tối.
- Những đồ ăn và đồ uống để trong phòng ngủ nếu dùng thì phải trả tiền theo giá niêm yết (sẽ tính trong phiếu thanh toán khi rời tàu).
- Sử dụng tủ lạnh, cellphone và internet đều phải trả tiền.
- Tùy hảo tâm, khách có thể cho thêm tiền “tip” cho bồi bàn và bồi phòng, ngoài số tiền sẽ tự động tính trên phiếu thanh toán như đã nói trên.
- Nhớ lấy khăn tắm tại hồ tắm để mang theo tắm biển khi lên đảo và mang trả lại khi trở về tàu.
- Khách hút thuốc phải vào khu vực dành riêng cho người hút thuốc chứ không được hút thuốc ở bất cứ nơi nào khác trên tàu.
- Khách không được đi chân không, mặc quần ngắn (short pants) và mặc áo thun không tay (tank top) vào nhà hàng ăn tối.
- Thiếu niên từ 17 tuổi trở xuống nếu không đi cùng người lớn thì phải rời khỏi những khu vực công cộng trước 1 giờ sáng trừ khi họ tham gia các hoạt động được tổ chức trên tàu.
- Mỗi khi vào ra nhà ăn, khách phải hứng xà phòng sát trùng tại cửa để xoa rửa sạch hai tay.
- Khách được uống nước các loại thoải mái tại các nhà hàng nhưng giữa các bữa ăn khi về phòng thì không có nước uống. Vì vậy, nếu không mua nước trên tàu (giá 2,95 Mỹ kim mỗi chai nước nửa lít) thì chúng tôi khuyên khách nên mang theo một số chai nước và gói kỹ làm thành hành lý ký gởi lên tàu.
- Khách không được bỏ bất cứ thứ gì vào bồn cầu ngoài giấy đi cầu và không được thải rác trên biển.
- Khách muốn đi xe buýt chuyển tiếp từ cảng Canaveral đến phi trường Orlando với giá 37,50 Mỹ kim một người thì đến mua vé tại Phòng Dịch vụ khách hàng.
- Đêm trước của ngày chót lên bờ (từ 8 giờ đến 12 giờ) nên đến Phòng Dịch vụ khách hàng để làm thủ tục thanh toán.
- Sáng ngày chót, phải ăn điểm tâm thật sớm để xếp hàng làm thủ tục rời tàu theo giờ ấn định cho từng toán có cùng số thứ tự ghi trên nhãn hành lý.
- Khách cần giúp đẩy xe lăn phải đến trước giờ xếp hàng 15 phút ở cùng chỗ với toán của mình.
- Khách sẽ nhận được một bản hướng dẫn (As you depart) từng bước tiến hành trong ngày lên bờ.
- Hải quan cấm khách mang sản phẩm nông nghiệp như trái cây, rau, cây cỏ và thịt vào đất Mỹ.

Chiếc tàu chạy trên biển thật êm đềm và có đầy đủ tiện nghi như ở trên đất liền, chỉ khi nào biển động có sóng mới cảm thấy con tàu hơi chao đôi chút. Chúng tôi đã trải qua một cuộc du hành trên biển thật vui vẻ và thích thú. Đây cũng là một dịp chúng tôi vui Tết không có bánh chưng, bánh tét, dưa hành và câu đối đỏ! Nhiều người nói với tôi rằng họ đã từng đi chơi trên tàu biển nhiều lần trong vùng biển Bahamas, Caribbean, Alaska, Hawai, Transatlantic ... lâu ngày hơn và hứa hẹn còn có cơ hội gặp nhau trong một cuộc hải hành năm tới. Thiết nghĩ ai chưa đi chơi trên tàu biển thì cũng nên đi một chuyến cho biết.

DỪNG LẠI THỜI GIAN ƠI

DỪNG LẠI THỜI GIAN ƠI
Nhạc và lời: Minh Nhã - Thanh Hằng
Tiếng hát: Ca sĩ Tâm Thư
Hòa âm: Nhạc sĩ Đặng Vương Quân

Mời click vào để thưởng thức:
https://www.youtube.com/user/NhaDung1/videos


Thứ Hai, 10 tháng 2, 2014

NHẢY TẬP THỂ

NHẢY TẬP THỂ
Nguồn: Internet

Mời click vào đường dẫn dưới đây để thưởng thức:

http://youtu.be/-9CMWvioG3w



Thứ Năm, 23 tháng 1, 2014

NHẠC XUÂN

NHẠC XUÂN
Trần Năng Phùng

Mời click vào hình và các links để thưởng thức

***SUPER HD YOUTUBE "Góp Lá Mùa Xuân -Trịnh Công Sơn -Quang Dũng -NNS"


***HD YOUTUBE PLAYLIST "Nhac Xuan -2"


Phung Nang Tran has shared a video playlist with you on YouTube
31
videos


PLAYLIST  by Phung Nang Tran

Thứ Tư, 22 tháng 1, 2014


CON HẠC TRẮNG


Không rõ tác giả
  





Bạn có bao giờ ngắm kỹ một con hạc trắng chưa? Nó trông thật mảnh mai; chân dài, người mỏng trong một bộ lông trắng muốt. Trông nó thanh cao như một người luống tuổi mà vẫn giữ được phong cách ung dung... Con hạc được coi là một con vật sống lâu nên người ta gọi tuổi của các cụ là tuổi hạc.
Tết năm nào gia đình tôi cũng lên Đà Lạt nghỉ ngơi tại nhà một người anh bà con. Ðằng sau nhà anh tôi có một con đường mòn dẫn tới một công viên. Con đường mòn vào cuối Xuân chớm Hạ thật là đẹp. Suối róc rách chảy, cây cỏ xanh mướt, những bông hoa núi nở trắng xóa. Chúng tôi mỗi buổi sáng dắt theo con chó đi bộ, vừa đi vừa trò chuyện. Tôi bất giác hỏi:
- Sao con người không giống cây cỏ, vào mùa đông héo, úa, rụng rồi đến xuân, hạ lại hồi sinh nhỉ?
Anh tôi cười, nói:

- Cứ giữ mãi được Xuân, Hạ trong lòng mình là tốt rồi.
Chúng ta những người ở lứa tuổi đang bước vào tuổi già hay đã già. Tinh thần và thể xác không còn như hai mươi năm, mười năm về trước hay thậm chí như mới năm ngoái nữa. Thông thường bất cứ người mang quốc tịch nào, sinh sống ở phần đất hay hoàn cảnh nào thì khi về già hay ngồi gặm nhấm lại quá khứ. Ở tuổi già, không có phương tiện di chuyển, bị trở ngại trong giao tiếp đã làm một số người sống một cuộc sống tẻ nhạt, từ tẻ nhạt đưa tới trầm cảm, khép kín. Từ đó sinh ra bao nhiêu bệnh và khi có bệnh, sự chạy chữa xem chừng không có hiệu quả lắm cho những người này.
Bác Sĩ Ornish, tác giả cuốn sách Love & Survival, nói rõ: Tách lìa tình thân gia đình và bạn bè là đầu mối cho mọi thứ bệnh từ ung thư, bệnh tim đến ung nhọt và nhiễm độc.
Tình thương và tinh thần lạc quan là gốc rễ làm cho chúng ta bệnh hay khỏe.
Ba mươi năm trước mà nghe ai nói cô đơn sinh ra các chứng bệnh thì người ta sẽ chỉ cười nhẹ. Nhưng bây giờ, điều này đã được nhiều bác sĩ công nhận là đúng. Những buổi tĩnh tâm chung, có cầu nguyện, có tịnh niệm (tùy theo tôn giáo của mỗi người), chia sẻ những buồn vui, lo lắng của mình cùng người khác cũng giúp khai thông được những tắc nghẽn của tim mạch như là ăn những thức ăn rau, đậu lành mạnh vậy.
Nếu không nói ra được những gì dồn nén bên trong thì chính là tự mình làm khổ mình. Khi nói ra, hay viết ra được những khổ tâm của mình thì hệ thống đề kháng được tăng cường, ít phải uống thuốc.
Theo Bác Sĩ Ornish, khi bị căng thẳng cơ thể sẽ tiết ra một hóa chất làm cho mọi sinh hoạt ứ đọng, ăn ngủ không ngon, đầu không suy nghĩ, mạch máu trì trệ,mất sức đề kháng, dễ cảm cúm.
Như vậy, sự cô đơn cũng là chất độc như cholesterol trong những thức ăn dầu mỡ mà chỉ có sống lạc quan mới cứu rỗi được.
Nếu bạn không mở tâm ra cho người khác thì bác sĩ bắt buộc phải mở tim bạn ra thôi!
Tuổi như thế nào thì gọi là già? Chúng ta biết khi một người qua đời ở tuổi 60 thì được gọi là 'hưởng thọ'. Vậy sau tuổi 60, mỗi ngày ta sống là một “bonus”, phần thưởng của Trời cho. Chúng ta nên sống thế nào với những ngày 'phần thưởng' này. Lấy thí dụ một người lớn tuổi, sống cô đơn, biệt lập, không đi ra ngoài, không giao thiệp với bạn hữu, thế nào cũng đi đến chỗ tự than thân trách phận, bất an, lo âu, ủ dột và tuyệt vọng. Từ đó bắt nguồn của bao nhiêu căn bệnh.
Trong những lời Phật dạy có câu:
 
Sai lầm lớn nhất của đời người là đánh mất mình.
 Phá sản lớn nhất của đời người là tuyệt vọng...
Chắc trong chúng ta không ai muốn rơi vào hoàn cảnh này. Gặp gỡ bè bạn thường xuyên trong những sinh hoạt thể thao là điều tốt lành nhất cho thể lý. Ði tập thể thao như nhẩy nhẹ theo nhạc, tắm hơi, bơi lội, tennis v.v... đã giúp cho người lớn tuổi giữ được thăng bằng, ít ngã và nếu có bệnh, uống thuốc sẽ công hiệu hơn, mau lành hơn.
Gặp bạn, nói được ra những điều phiền muộn cho nhau nghe, ngồi tĩnh tâm, đến nhà thờ, chùa cầu nguyện giúp được làm chậm lại sự phát triển của bệnh.
Bác Sĩ Jeff Levin, giáo sư đại học North Carolina, khám phá ra từ hàng trăm bệnh nhân: nếu người nào thường xuyên đến nhà nguyện, họ có áp suất máu thấp hơn những người không đến nhà nguyện. Ông bỏ ra hàng đêm và nhiều cuối tuần để theo dõi, tìm hiểu những kết quả cụ thể của "Tín ngưỡng và sức khỏe"! Cuốn sách của ông phát hành gần đây nhất có tên là God, Faith and Health. Trong đó, ông cho biết những người có tín ngưỡng khỏe mạnh hơn, lành bệnh chóng hơn, ít bị nhồi máu cơ tim, gặp sự thăng trầm trong đời sống họ biết cách đối diện, họ luôn luôn lạc quan. Lạc quan là một cẩm nang mà chúng ta nên luôn luôn mang theo bên mình. Ðừng bao giờ nói hay nghĩ là "Tôi già rồi, tôi không giúp ích được cho ai nữa"  hoặc  "Tôi vụng về, ít học, chẳng làm gì được " .
Tôi xin kể câu chuyện Hai con ngựa của thầy phó tế George A.Haloulakos:
Cạnh nhà tôi có một cánh đồng cỏ, hàng ngày có một cặp ngựa, con nọ lớn hơn con kia một chút, thong thả ăn cỏ ở đấy. Nhìn từ xa, chúng là đôi ngựa bình thường giống những con ngựa khác. Tuy nhiên, nếu bạn đến gần, bạn sẽ khám phá ra là có một con mù.
Trên đường trở về chuồng mỗi chiều, con ngựa nhỏ chốc chốc lại ngoái cổ lại nhìn bạn, muốn biết chắc bạn mù của nó vẫn đi theo tiếng chuông của nó để lại đằng sau..
Chủ nhân của nó chắc thương nó không nỡ bỏ đi mà còn cho nó một chỗ ở an toàn. Chính điều này đã thành một câu chuyện tuyệt vời. Ðứng bên chúng, bạn chợt nghe có tiếng chuông rung, phát ra từ cái đai nhỏ vòng quanh cổ con ngựa nhỏ hơn, chắc là một con cái. Tiếng chuông báo cho con bạn mù của nó, biết là nó đang ở đâu mà bước theo. Quan sát kỹ một chút bạn sẽ thấy cái cách con ngựa sáng chăm sóc con ngựa mù, bạn nó, chu đáo như thế nào. Con ngựa mù lắng nghe tiếng leng keng mà theo bạn, nó bước chậm rãi và tin rằng bạn nó không để nó bị lạc.Cũng giống như chủ nhân của đôi ngựa có lòng nhân từ, Thượng đế không bao giờ vứt bỏ bạn vì bạn khiếm khuyết, hoạn nạn hay gặp khó khăn. Người luôn luôn đem đến cho chúng ta những người bạn khi chúng ta cần được giúp đỡ.Ðôi khi chúng ta là con ngựa mù, được dẫn dắt bởi tiếng chuông mầu nhiệm mà Thượng đế đã nhờ ai đó rung lên cho chúng ta. Những khi khác chúng ta là con ngựa dẫn đường, giúp kẻ khác nhìn thấy.
Bạn hiền là như vậy. Không phải lúc nào ta cũng nhìn thấy họ nhưng họ thì luôn hiện diện đâu đó. Hãy lắng nghe tiếng chuông của nhau. Hãy tử tế hết sức mình, bởi vì có một người mà bạn gặp trên đời, biết đâu cũng đang ở trong một hoàn cảnh khó khăn nào đó, họ phải phấn đấu để vượt qua. Không gì hơn là tuổi già nương dựa vào nhau trong tình bạn. Luôn luôn nghĩ bao giờ mình cũng có cái cho đi mà người khác dùng được. Tính hài hước làm cho người khác cười cùng với mình cũng là những liều thuốc bổ.
Thi sĩ Maya Angelou vào sinh nhật thứ 77, trong chương trình phỏng vấn của Oprah, hỏi về sự thay đổi vóc dáng của tuổi già, bà nói: "Vô số chuyện xẩy tới từng ngày... Cứ nhìn vào bộ ngực của tôi xem. Có vẻ như hai chị em nó đang tranh đua xem đứa nào chạy xuống eo trước ". Khán giả nghe bà, cười chẩy cả nước mắt.
Những vấn đề chính ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn (qua tinh thần) là:
+ Sự cảm thông giữa cha mẹ và con cái, giữa ông bà với các cháu.
+ Tinh thần chấp nhận và lạc quan.
+ Nghĩ đến những điều vui nhỏ mỗi ngày.
+ Tham gia những sinh hoạt nào phù hợp với sức khỏe.
+ Làm việc thiện nguyện.
Sinh, bệnh, lão, tử. Con đường đó ai cũng phải đi qua nhưng đi như thế nào thì hầu như 80% chính mình là người lựa chọn.
+ Nhóm bạn: Ðọc sách, kể chuyện, đánh cờ, chơi bài (không phải ăn thua).
+ Tham gia các lớp thể dục: Như Yoga, ngồi thiền, khí công v.v...Và ngay cả chỉ đi bộ với nhau 30 phút mỗi ngày cũng giúp cho tinh thần sảng khoái, sức khỏe tốt hơn là ở nhà nằm quay mặt vào tường.
Hãy thỉnh thoảng đọc lên thành tiếng câu ngạn ngữ
này: “Một nét mặt vui vẻ mang hạnh phúc đến cho trái tim và một tin vui mang sức khỏe cho xương cốt”
Chúc tất cả anh chị em luôn cảm thấy vui khoẻ và trọn vẹn an lành trong tâm hồn!
 


 

Thứ Ba, 21 tháng 1, 2014

GIÁP NGỌ: NÓI CHUYỆN NGỰA TRONG KHOA HỌC VÀ ĐỜI SỐNG

Giáp Ngọ: Nói chuyện Ngựa trong khoa học và  đời sống

Nguyễn Quý Đại (Vietcatholic)

Trong thập nhị chi, con giáp thứ 7 là con ngựa hay Ngọ chữ Hán Việt là Mã 馬. Tên khoa học: Equus caballus. Nếu ghép vào can chi thì có các năm: Giáp Ngọ, Bính Ngọ, Mậu Ngọ, Canh Ngọ và Nhâm Ngọ. Ngọ thuộc cực dương vì 12 giờ trưa là giờ Ngọ, tháng 6 là tháng Ngọ cây cối phát triển nhanh… Loài ngựa gắn bó với con người từ thời Thượng Cổ, con người bắt đầu thuần dưỡng ngựa vào khoảng 4000-4500 TCN. Khởi đầu ngựa hoang được thuần hóa ở miền nam nước Nga, nam Sibirien, các miền đông tây Á Châu và từ đó ngựa phổ biến trên khắp lục địa Á - Âu. Người ta thường nuôi ngựa làm phương tiện đi xa buôn bán với các bộ lạc khác nhanh chóng, thuận lợi hơn hoặc đi săn bắn xa và sau đó bắt đầu dùng ngựa tiến hành chiến tranh để cướp đất đai trong quy mô lớn.
Ngựa trong danh từ khoa học:

Giới (regnum): Animalia
Ngành (phylum): Chordata
Lớp (class): Mammalia
Bộ (ordo): Perissodactyla
Họ (familia): Equidae
Chi (genus): Equus
Loài (species): E. caballus

Chủng tộc ngựa có bốn nhóm: thoroughbred/Vollblut (giống ngựa nầy ở Á Rãp và Anh Quốc); warmblood/Warmblut; draft horse/ Kaltblut; ponies /Ponys. Mỗi nhóm, chi có đời sống tập tính khác nhau như: Ngựa vằn núi Bergzebras (Epuus Zebra), ngựa Quagga (Epuus quagga), ngựa Onager (Epuus hemionus) thuộc loại nửa ngựa nửa lừa) ngựa Przewalskipferd (Epuus Przewalskii) ngựa Steppentarpan (Epuus przewalskii igmelini) ngựa Waldtarpan (Epuus Przewalskì silvaticus) ngựa Westpferd (Epuus przewalskii robustus); ngựa ở Phi Châu Wildesel (Epuus asinus africanus); ngựa ở bắc Phi Châu Wildesel (Epuus asinus atlanticus
Tùy thuộc vào giống môi trường, thức ăn, nước uống v.v, ngựa có tuổi thọ khoảng 25 đến 30 năm. Ngựa cái mang thai kéo dài khoảng 335-340 ngày. Ngựa con vừa lọt lòng mẹ có thể đứng và đi ngay. Ngựa bốn tuổi được coi là ngựa trưởng thành, mặc dù chúng tiếp tục phát triển bình thường cho đến sáu tuổi, thời gian hoàn thành sự phát triển của ngựa cũng phụ thuộc vào kích cỡ của ngựa, giống, giới tính.Có loại ngựa dài 2.80m cao 1,5m…..Ngựa ăn cỏ, dạ dày ngựa chỉ có một túi và không thuộc bộ nhai lại như trâu bò, răng ngựa tốt, ăn và nghiền nhỏ thức ăn, ngựa đực có 40 cái răng, ngựa cái chỉ có 36 cái. Uống nước mỗi ngày từ 30-60 lít nước. Tai ngựa rất thính, nhãn quan của ngựa rộng nhưng chỉ thấy rõ về phía trước hơn, khuyết điểm không nhìn rõ hai bên, nên hay hoảng sợ khi nhìn thấy các di động hai bên, bởi vậy người ta dùng hai miếng da che hai bên mắt để ngựa kéo xe chỉ nhìn thấy phía trước. Ngựa có nhiều màu như lông màu trắng gọi là ngựa bạch, đen tuyền gọi là ngựa ô, đen pha đỏ tươi là ngựa vang, đen pha đỏ đậm là ngựa hồng, tím đỏ pha đen là ngựa tía, trắng sọc đen là ngựa vằn... Về cách đi đứng của ngựa có nhiều động từ để diễn tả như: đi, bước, rảo, chạy, nhảy, kiệu, phóng, vút, phi (bay), tế, sải, lao, vọt, phốc, phi nước đại, phi nước kiệu, phi rạp mình, ngựa lồng: ngựa chạy trung bình mỗi giờ từ 40-50 km nhưng có thể chạy nhanh đến 90 km/ giờ. Người ta lấy sức ngựa (mã lực) làm tiêu chuẩn tính sức mạnh của động cơ Kilowatt (1 PS=75 mkp/S; hay 1 PS= 0,735498 KW).
Chân ngựa cũng có nhiều ngón nhưng chỉ có một ngón giữa phát triển to ra, trên đầu ngón có một cái móng bằng chất sừng bao bọc ở mặt ngoài của móng ngựa, chất sừng rất dày cứng, nó gắn chặt với xương ngón chân nhưng phần phía trong của móng là chất sừng mềm có tính đàn hồi co giãn được, nó có tác dụng làm giảm xung lực từ mặt đất khi ngựa bước đi. Vì móng ngựa là chất sừng cứng, khi ngựa đi lại trên đất, đá lâu ngày, lớp sừng bảo vệ bên ngoài sẽ bị mòn đến lớp sừng mềm bên trong. Ngựa bị đau chân không thể chạy nhảy kéo xe được. Vì thế người ta đóng móng cho ngựa để bảo vệ cho móng không bị mòn. Có thợ chuyên môn rèn sắt đo ni lấy một cái vành bằng sắt có đục lỗ sẵn đóng móng cho ngựa, đã được sáng chế từ thời La Mã cổ đại. Ngựa trong chiến tranh được gọi là ngựa chiến hay chiến mã.


Hình ảnh ngựa còn là chủ đề cho các môn nghệ thuật như hội họa, điêu khắc, thơ văn... Đối với văn hóa phương Tây, ngựa gắn liền với nhiều biểu tượng thần thoại. Quan hệ giữa chủ nhân và ngựa không khác gì đôi bạn thân, cùng nhau vào sinh ra tử, xông pha trận mạc. Bên cạnh chiến binh, ngựa được coi là chiến mã, tượng trưng cho sự dũng mãnh, thần tốc và lòng kiêu hãnh, các binh chủng kỵ binh, kỵ mã, kỵ xạ, thám mã trong chiến đấu, săn bắn… Người Ai Cập và Trung Hoa cổ đại sử dụng xe ngựa kéo, sáng chế ra yên cương và bàn đạp giúp tăng hiệu quả chiến đấu của chiến mã và giúp cho người cưỡi giữ thăng bằng, ổn định và không bị ngã ngựa. Các hiệp sĩ trên lưng ngựa mặc áo giáp với một thanh kiếm hoặc giáo thương, đại đao hoặc các vũ khí đánh xa khác… có sức chống lại mạnh mẽ và gây nguy hiểm cho hầu hết các loại lính bộ binh.
Việc sử dụng chiến thuật ổn định từ ngựa chiến được đóng yên cương và bàn đạp chân đã cho phép người Mông Cổ có thể tấn công và bắn tên hiệu quả từ trên lưng ngựa (nhất là các kỵ xạ), đồng thời đem đến cho họ sự linh động để chinh phục phần lớn các vùng đất đã biết đến trên thế giới. Thành Cát Tư Hãn/Genghis Khan phiên âm Hán: 
成吉思汗 (trị vì 1206-1227) là người sáng lập ra Đế quốc Mông Cổ. Vó ngựa quân Mông Cổ tung hoành khắp nơi, nhờ giống ngựa Mông Cổ với vóc dáng có phần nhỏ hơn, chân ngắn hơn, bờm và đuôi rậm hơn, song chúng ít đòi hỏi chăm sóc, sức chịu đựng tốt, đặc biệt thích nghi tốt với khí hậu cận nhiệt đới. Quân Mông Cổ đã bành trướng xuống phía Nam, ngựa Mông Cổ có thể nói là phương tiện duy nhất để di chuyển đại quân từ Á sang Âu. Vó ngựa Mông Cổ đi đến đâu thì cỏ không mọc được, đến đâu thì bình địa đến đó, máu chảy đầu rơi, xơ xác nhưng đến Việt Nam bị Hưng Đạo Vương đánh thua chạy dài về nước.
Theo truyền thuyết, đời Hùng Vương thứ Sáu nổi tiếng và đặc sắc nhất về ngựa là hình ảnh ngựa thần của Thánh Gióng, cậu bé làng Phù Đổng đã vươn vai thành người lớn cưỡi ngựa sắt, cầm roi sắt ra trận dẹp tan giặc Ân. Hình ảnh Thánh Gióng cưỡi ngựa thần bay lên trời tượng trưng cho sự tự do, bất khuất, lòng dũng cảm, ý chí kiên cường. Tại ngã sáu ở Sài Gòn còn tượng tưởng nhớ Phù Đổng Thiên Vương.
Ngựa thành Troie Hy Lạp Cổ đại: 
Người Hy Lạp sử dụng ngựa trong chiến trận. Lịch sử Hy Lạp cách đây hơn 3200 năm có chuyện ngựa gỗ thành Troie. Khi quân Hy Lạp đến bao vây thành Troie (Trojanische Krieg), dân thành này chống cự mãnh liệt, quân Hy Lạp không thể nào vô thành được. Theo mưu mẹo của Odysseus/ Odyssey chế ra một con ngựa gỗ rất cao lớn, bên trong rỗng ruột để quân lính chui vào nấp, sau đó giả vờ bỏ con ngựa lại chiến trường rồi ra lệnh tất cả thuyền bè rút ra khơi. Dân thành Troie thấy quân Hy Lạp rút lui, vui mừng kéo nhau ra khỏi thành hì hục đưa con ngựa gỗ vào bên trong thành như là một chiến lợi phẩm quý giá thu được từ Hy Lạp. Nửa đêm hôm ấy, quân mai phục từ bụng con ngựa chui ra chém giết lung tung, mở cửa thành cho quân Hy Lạp tràn vào. Thành Troie thất thủ, vua Priam bị giết, câu chuyện ngựa gỗ phá thành được chép lại như một thiên anh hùng ca trong các tiểu thuyết của nhà thi hào Homer.
Ngựa trong đời sống bình dân:
Ngựa là gia súc đóng góp to lớn trong việc mưu sinh và sự phát triển của con người. Ngựa đối với người phương Đông còn là biểu tượng của lòng trung thành, sự kiên trì, nhẫn nại và cần mẫn. Trong thời bình, ngựa giúp chúng ta cày bừa, chuyên chở hàng hóa, kéo xe, chở người di chuyển trên đường xa, những nơi hiểm trở. Ngoài ra, ngựa là phương tiện di chuyển nhanh nhất thời xưa trong vấn đề liên lạc thư tín, công văn …và tạo những niềm vui cho công chúng như đua ngựa, đi săn, cưỡi ngựa thi bắn tên, làm xiếc thú. Ngựa còn cho ta thịt để ăn và cúng tế, xương nấu cao ngựa làm thuốc, giúp các nhà y học chế ra các loại huyết thanh trị bệnh, huyết thanh chống nọc rắn. Viện Pasteur Nha Trang thành lập từ năm 1895, đến năm 1896, bác sĩ Yersin đã lên vùng Suối Dầu thành lập một trang trại chăn nuôi ngựa lấy huyết thanh bào chế vacxin phòng chống bệnh dịch hạch. Và cũng từ trại ngựa này, Yersin đã sáng chế ra những loại huyết thanh cổ điển khác như kháng huyết thanh bạch hầu, uốn ván. Cho đến nay, với hơn 100 năm tồn tại và phát triển, trại chăn nuôi vùng Suối Dầu đã trở thành một trung tâm sản xuất vacxin lớn trong khu vực, với số lượng thú nuôi phục vụ nghiên cứu khoa học đứng đầu trong cả nước gồm ngựa, thỏ, chuột lang, chuột bạch.
Tiếp bước theo công trình của bác sĩ Yersin, tập thể các cán bộ ở trại chăn nuôi Suối Dầu đã bào chế ra những kháng huyết thanh mới từ ngựa như kháng huyết thanh trị rạ, trị nọc độc rắn cắn, mới đây nhất là nghiên cứu phát triển loại kháng huyết thanh chữa ngộ độc cá nóc cho ngư dân theo tinh thần mà ngày xưa bác sĩ Yersin đã đề xướng: nghiên cứu và phục vụ đời sống.
Nhiều giống ngựa đã tuyệt chủng nhưng nhiều giống ngựa khác được lai giống to lớn có lông mai và đuôi dài rất đẹp. Hàng năm lễ hội Beer Tháng Mười ở Munich có nhiều ngựa to lớn kéo xe rất đẹp.
Ngựa trong văn chương
Thời xa xưa, đời sống hàng ngày chỉ sử dụng phương tiện di chuyển, kiệu, cán, xe kéo và ngựa. Ảnh hưởng đời sống nên truyện Kiều của thi hào Nguyễn Du nhắc đến ngựa rất nhiều lần, hơn 24 câu nói đến ngựa. (1)
Trong đoạn thơ tả cảnh chị em Thuý Kiều, Thuý Vân đi lễ hội Thanh minh:
Dập diều tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước, áo quần như nêm.
Tác phẩm thứ hai có nhắc đến ngựa là Chinh Phụ Ngâm. vài đoạn thơ liên quan đến ngựa. Nói về nam nhi trong thời chinh chiến:
Chí làm trai đặm nghìn da ngựa
Gieo Thái Sơn nhẹ tựa hồng mao
Giả nhà đeo bức chiến bào
Thét roi cầu vị ào ào gió thu.
Rồi nàng phải tiễn chàng ra trận, cảnh chia ly thật buồn :
Ngoài đầu cầu nước trong như lọc
Đường bên cầu cỏ mọc còn non
Đưa chàng lòng vợi vợi buồn
Bộ khôn bằng ngựa, thủy khôn bằng thuyền.
Ngựa liên quan trực tiếp đến người chinh phu ở nơi xa xăm, chịu dãi dầu sương gió cùng những hiểm nguy của chiến trận, bên mình ngựa:
Hơi gió lạnh người rầu mặt dạn
Giòng nước sâu ngựa nản chân bon.
Ôm yên, gối trống đã chồn
Nằm vùng cát trắng ngủ cồn rêu xanh
Hoặc:
Xông pha gió bãi trăng ngàn
Tên reo đầu ngựa giáo lan mặt thành.
Hay là:
Chàng ruổi ngựa dậm trường mây phủ
Thiếp dạo hài lối cũ rêu xanh.
Tác phẩm Lục Vân Tiên của cụ Nguyễn Đình Chiểu cũng có câu nói về ngựa:
Vân Tiên đầu đội kim khôi
Tay cầm siêu bạc, mình ngồi ngựa ô.
Tác phẩm Cung Oán Ngâm Khúc của Ôn Như Hầu cũng có nhắc xa mã:
Mùi phú quí nhữ làng xa mã,
Bã vinh hoa lừa gã công khanh.
Ngựa vốn là loài vật gắn bó với con người. Nó nằm trong Lục Súc Tranh Công, 6 loại gia súc nuôi trong nhà như: ngựa, trâu, bò, dê, chó và heo. Người Á Đông đã thuần hóa thành công 6 loại gia súc này trước tiên. Bởi vậy, có truyện Lục Súc Tranh Công, ngựa cũng tự khen mình, vừa kể công đánh Nam dẹp Bắc, giúp không biết bao nhiêu tướng tài, phò trợ xã tắc suốt trong lịch sử:
Ngựa nghe nói tím gan, tím phổi
Liền chạy ra hầm hí vang tai
Ớ này này tao bảo chúng bây
Đố mặt ai dài bằng mặt ngựa...
Tao đã từng đi quán về quê
Đã ghe trận, đánh Nam, dẹp Bắc...
Ngày ngày chầu chực sân rồng
Bữa bữa dựa kề loan giá.
Ông Cao Tổ năm năm thượng mã
Mới dựng nên cơ nghiệp Lưu gia.
Ông Quan Công sáu ải vượt qua
Vì cậy có Thanh Long, Xích Thố...
Các chú được ăn no nằm ngủ
Bởi vì ta cầm cán giữ gìn...
Các chú những nằm trong xó bếp
Tài các người ở chốn quê mùa
Đừng đừng buông lời nói khật khù
Bớt bớt thói chê bai giớn giác …
Ngựa trong tục ngữ ca dao:

Được đầu voi đòi đầu ngựa: Nói về người có lòng tham không đáy.
Ngựa chạy có bầy chim bay có bạn: Nói lên tinh thần đoàn kết.
Ngựa Hồ gió bấc hay chim Việt ngựa Hồ: Ngựa xứ Hồ mỗi khi gió bấc thì hí, chim nước Việt chọn cành phiá nam mà đậu.
Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ: Nói về tình đoàn kết 

Mã đáo thành công: Câu chúc may mắn, thành công. Ngựa non háu đá: Chỉ những người trẻ tuổi thường có tính cách hung hăng, thiếu chín chắn.
Cưỡi ngựa xem hoa: chỉ thời gian ngắn đi qua chưa nhìn hết mọi vấn đề.
Ngựa chứng là ngựa hay: nói những người có tài thường có những tật xấu.
Ngựa quen đường cũ: Chứng nào tật ấy.
Ngưu tầm ngưu mã tầm mã: Chỉ việc những người giống nhau thường tập hợp lại với nhau, tìm đến nhau.
Đầu trâu mặt ngựa: Câu này dùng để chỉ những kẻ vô loại, kẻ đại bất lương.
Thẳng như ruột ngựa: Nói về việc không úp mở, thẳng thắn vào đề luôn.
Da ngựa bọc thây: Câu này thời xưa dùng để nói về một người lính đã ngã xuống trên chiến trường.
Đơn thương, độc mã (một ngựa với một cây thương): Chỉ người một mình chống lại khó khăn, không có sự trợ giúp của ai, giống câu một mình một ngựa.
Một lời nói ra bốn ngựa khó tìm (Nhất ngôn ký xuất tứ mã nan truy): Câu này có nghĩa là một lời nói vô ý khi ra khỏi miệng rất khó có thể lấy lại được.
Tái ông mất ngựa: Chỉ trong cái rủi có cái may.
Có mặt nào dài hơn ngựa, trước pháp đình, tội nhân đứng trước vành móng ngựa.…
Rồng chầu ngoài Huế, Ngựa tế Đồng Nai.
Trong truyện thần thoại Tây Phương, con ngựa cổ nhất là con độc giác là con bạch mã đuôi dài tha thướt như tóc một thiếu nữ, giữa trán mọc một cái sừng (Einhorn) và xoắn như mũi khoan phát ra ánh sáng, thêm con ngựa có cánh bay, các loại truyện thần thọai đã dựng thành phim hoạt hình. Những lăng mộ ở Ai Cập trên những bức phù điêu đều có chạm trổ hình những con ngựa. Tại Viện bảo tàng ở Cairo chưng bày những chiếc xe ngựa của các đời Vua được khai quật hơn 3000 năm. Trước sân các Đình Miếu ở Việt Nam cũng như Trung Hoa thường có tượng đá bằng ngựa…Về Âm nhạc có các nhạc phẩm được nhiều người thích là: Vết thù trên lưng ngựa hoang, Lý Ngựa Ô...
Ở Trung Hoa, có dòng họ Mã lấy theo tên ngựa, trong đó có nhiều người nổi danh như Mã Viện, Mã Đằng, Mã Siêu, Mã Anh Cửu, Mã Giám Sinh, Mã Bé… Ngoài ra thêm nhiều chuyện như "trảm mã trà": cho ngựa ăn trà rồi chém đầu mổ bụng lấy trà sao chế để uống, hay chuyện cho ngựa bạch lên núi cao tìm cỏ Phương Chi mọc trên đá cho ngựa ăn lúc mặt trời vừa mọc, ăn xong cũng chém đầu mổ bụng lấy bao tử mang về chế thuốc phơi khô trị bệnh, bà Từ Hy Thái Hậu khoản đãi khách quý dùng loại thuốc đó nấu với Long Tu. 
Dược thảo mang tên ngựa
Trong các dược liệu cổ truyền, hai khái niệm ngựa và mã thường được sử dụng để chỉ tên nhiều vị thuốc có giá trị, thậm chí là tên của nhiều họ cây thuốc. Xin giới thiệu một số thảo dược chính có liên quan đến hai khái niệm này:
- Mã tiên thảo hay còn gọi là cỏ roi ngựa (Verbena officinalis L.), họ cỏ roi ngựa (Verbenaceae), trông hình dáng giống như cái roi ngựa. Vị thuốc là bộ phận trên mặt đất, thu hái lúc cây sắp ra hoa, phơi khô hoặc sấy khô, với liều 6 - 12g dùng trị các bệnh sốt rét, lỵ, ngứa lở hạ bộ, sưng đau tuyến vú, mụn nhọt, bế kinh, khí hư bạch đới.
- Mã kế còn gọi là đại kế (Circus japonicus (DC.) Maxim), họ Cúc (Asteraceae), dùng toàn cây. Vị thuốc có vị ngọt, đắng, tính mát. Trị thổ huyết, máu cam, trĩ ra máu, tiểu tiện ra máu, băng huyết, chấn thương chảy máu. Khi dùng để cầm máu thường được sao đen. Trị băng huyết và kinh nguyệt quá nhiều.
- Mã xỉ hiện còn gọi là rau sam (Portulaca oleracea L.), họ Rau sam (Portulacaceae), mọc hoang hoặc được trồng để làm thuốc hoặc làm rau ăn. Có thể dùng tươi hoặc khô để trị lỵ trực khuẩn, giun kim, dưới dạng nước sắc 15 - 20g ngày. Dùng ngoài, trị ngứa lở, nước ăn chân, lấy cây tươi rửa sạch, giã nát, chấm vào chỗ bị bệnh, ngày 1 - 2 lần sau khi đã rửa sạch chỗ bị bệnh và lau khô.
- Mã đề còn gọi là Xa tiền thảo (Plantago major L.), họ Mã đề (Plantaginaceae). Hai chữ mã đề là ám chỉ“móng chân của con ngựa”. Mã đề cho nhiều vị thuốc hay, toàn cây có tác dụng lợi tiểu, lợi mật, chống viêm loét, trừ đờm, chống ho, chống lỵ...Dùng trị bí tiểu, tiểu vàng, đỏ, tiểu ra máu, sỏi đường tiết niệu, viêm gan, mật...Từ mã đề có thể thu được các vị thuốc: bông mã đề, cụm hoa, hạt mã đề (xa tiền tử) có cùng tác dụng: lợi tiểu, lợi mật...
Mặt khác, xa tiền tử còn chứa nhiều chất nhầy, có khả năng bao phủ các vết loét, nhất là ở dạ dày, tá tràng. Do vậy, vị thuốc này cũng như tịch chiết lá tươi của nó được dùng để trị viêm loét dạ dày, tá tràng rất tốt.
- Mã đề nước còn gọi là Trạch tả (Plantago plantago- aquatica L. tên đồng danh Alisma orientalis Sam. Juzep.), họ Trạch tả (Alismataceae). Gọi là mã đề nước vì lá của cây trạch tả trông rất giống với lá của cây mã đề, song cây này lại mọc ở dưới ruộng nước. Y học cổ truyền dùng thân rễ của Trạch tả hàng năm thu hái vào khoảng tháng 4 - 5 để làm thuốc chữa bệnh phù thũng, viêm thận, viêm bể thận, tiểu tiện khó khăn, đái ra máu.
Cá ngựa hay hải mã là tên gọi chung của một chi động vật sống ở đại dương tại các vùng biển nhiệt đới. Cá ngựa có chiều dài 15 cm có loài dài đến 30 cm. Cá ngựa là cá biển thuộc chi Hippocampus và họ Syngnathidae vùng nước nhiệt đới và ôn đới ở khắp nơi trên thế giới. Đông y thường dùng hải mã khô trong những than thuốc nấu uống hay để ngâm rượu uống bổ dương. Khoa học chưa có tài liệu nào cho biết thành phần hóa học tác dụng dược lý?.. Cá ngựa và cá chìa vôi là 2 chi cá đặc biệt ở chỗ con đực "mang thai" và sinh con. Thời gian mang thai từ 2-3 tuần. Nó có vây ngực ở phía trên gần mang và vây lưng nằm phía dưới cơ thể. Một số loài cá ngựa có một phần thân thể trong suốt nên rất khó nhìn thấy.
Năm Quý Tỵ đã qua nhiều biến đổi, hy vọng năm Giáp Ngọ đến“mã đáo thành công” sẽ đem lại Tự Do, Dân Chủ cho Việt Nam. Không còn bọn “đầu trâu mặt ngựa” đàn áp đánh đập người dân biểu tình chống Trung cộng xâm chiếm biển đảo tịch thu ghe tàu, đánh đập ngư dân Việt Nam.

Kính chúc thân hữu và quý độc giả năm mới bình an, thân tâm an lạc, may mắn và hạnh phúc .

Thứ Hai, 20 tháng 1, 2014

CHÚC MỪNG NĂM MỚI GIÁP NGỌ

CHÚC MỪNG NĂM MỚI GIÁP NGỌ
Blogger Bạch Hạc Thành Phố Gió
Kính chúc quý độc giả và quý thân hữu cùng bửu quyến
một năm mới Giáp Ngọ an vui và thành công tốt đẹp về mọi mặt