Thứ Sáu, 10 tháng 3, 2023

BIÊN GIỚI CANADA - HOA KỲ

 BIÊN GIỚI CANADA - HOA KỲ

Mai Thanh Mai


Biên giới Canada - Hoa Kỳ dài gần 9000km kéo dài từ Thái Bình Dương sang Đại Tây Dương là đường biên giới dài nhất trên thế giới giữa hai quốc gia. Đây cũng là đường biên giới yên bình nhất, đường biên giới này không hề có biên phòng vũ trang cũng chẳng có cột mốc, hàng rào thép gai, loa phóng thanh gì cả.
Đường biên giới này đi qua các rừng cây, lúc này đường biên rộng 6m không có cây mọc, mỗi bên Mỹ và Canada tự trả kinh phí phụ trách 3m cắt cây để lộ một đường thẳng xuyên rừng.
Đường biên này đi qua cả sông hồ thác nước, nước thì không kẽ đường biên giới được, Mỹ và Canada kệ nó.
Đường biên đi qua cả các con phố, các thị trấn, làng mạc, con phố… lúc này đường biên là các vạch kẽ sơn.


Đường biên đi qua cả những ngôi nhà, đất đai họ sở hữu tư nhân, nhà họ nằm giữa hai quốc gia kệ họ, không ai vào được. Có anh chị chủ sở hữu căn nhà có đường biên đi qua, một lần anh chủ nhà người Mỹ đứng trong nhà và đi ra ban công nhưng ban công của anh lại thò sang đất Canada. Khi đó, tình cờ có sĩ quan Canada đi qua, anh sĩ quan dừng lại đứng dưới phố nhìn lên ban công và nói:
“Chào mừng đến với Canada, chúc quý khách có một chuyến đi vui vẻ“
Đường biên giới này đi qua cả những thư viện, họ kẽ vạch khắp sàn nhà thư viện và để người dân hai nước tự do ra vào thư viện và đọc sách miễn phí.
Đường biên này đi qua cả các quán bar, thông thường mọi người vào quán bar có kẻ vạch biên giới. Lúc mới vào, người Mỹ ngồi một bên, người Canada ngồi bên phần đất của họ, đến lúc ziệu say rồi thì hai bên bắt đầu vượt biên và nhẩy múa 😂
Biên giới Mỹ- Canada, đường biên giới nhiều cảm xúc nhất, yên bình nhất và là đường biên nhiều du khách muốn khám phá nhất.



 

Thứ Tư, 1 tháng 3, 2023

LUẬN VỀ KHOA BẢNG.

LUẬN VỀ KHOA BẢNG.
Trần Xuân Thời
Giáo dục nhân-bản, dân-tộc và khai-phóng giúp cho con người trở nên lương thiện nhân ái, để kiến tạo một quốc gia vĩ đại là sách lược duy nhất để giải quyết cuộc khủng hoảng xã hội hiện nay.
Hội Nghị Giáo Dục VNCH năm 1958 đã nghiên cứu và chấp nhận 3 nguyên tắc căn bản định hướng nền giáo dục Việt-Nam:
“Nền giáo-dục Việt-Nam phải là một nền giáo-dục nhân-bản, tôn-trọng giá-trị thiêng-liêng của con người, lấy chính con người làm cứu cánh và như vậy nhằm mục- đích phát-triển toàn-diện con người.
Nền giáo-dục Việt-Nam phải là một nền giáo-dục dân-tộc, tôn-trọng giá-trị truyền thống, mật-thiết liên-quan với những cảnh huống sinh-hoạt như gia-đình, nghề-nghiệp, đất nước và bảo đảm hữu-hiệu cho sự sinh-tồn, phát-triển của Quốc gia.
Nền giáo-dục Việt-Nam phải có tính các khai-phóng, tôn-trọng tinh-thần khoa- học, phát-huy tinh-thần dân-chủ và xã-hội, thâu thái tinh-hoa của các nền văn-hoá thế-giới.”
Sơn hạ hồng trần Nam Thoán lộ
Bất tri quan đái kỷ nhân hồi.
Dịch nghĩa:
Dưới núi, bụi hồng, đường Nam Thoán
Không biết có bao nhiêu người lãnh áo mão cân đai trở về.
Hai câu thơ này thể hiện sự cam go của sĩ tử phải phấn đấu, thi thố tài năng qua trường thi trận bút, hầu mong đỗ đạt để được tiến cử ra làm quan từ thời nhà Hán, cách đây hơn hai ngàn năm về trước. Trong bất cứ hoàn cảnh nào, thời đại nào vẫn có vấn đề "Học tài thi phận". Thế nên, mặc dầu vào thời nhà Hán một số người Việt khoa bảng như (*) Lý Tiến, Lý Cầm, Trương Trọng đã đỗ đạt, vinh quy bái tổ và được Hán triều bổ nhiệm ra làm quan, mãi đến đầu thế kỷ thứ 20, Tú Xương than thở vì thi mãi vẫn chưa hết phạm trường quy, hoặc dù có khoa bảng nhưng không được đãi ngộ tương xứng.
Đau quá đòn hằn
Rát hơn lửa bỏng
Tủi bút tủi nghiên
Hổ lều hổ chõng.
Thi hỏng liên tiếp, Tú Xương đã thất vọng.
Ngày mai tớ hỏng, tớ đi ngay!
Cúng giỗ từ đây nhớ lấy ngày!
Học đã sôi cơm nhưng chửa chín,
Thi không ăn ớt thế mà cay!
Sách đèn phó mặc đàn con trẻ,
Thưng đấu nhờ tay một mẹ mầy.
“Cống hỉ”, “mét xì” thông mọi tiếng,
Chẳng sang Tàu, tớ cũng sang Tây.
Cụ Nguyễn Công Trứ cũng đã trải qua những âu lo khắc khoải của cuộc đời khoa hoạn, mãi đến tứ tuần mới đỗ Cử Nhân và được đề cử ra làm quan. Đối với Nguyễn tiên sinh đỗ đạt ví như: "Bẻ cành đơn quế cho rồi liền tay" chẳng những để khỏi: "Thẹn đèn hổ lửa đau lòng mẹ. Nay thét mai gầm rát cổ cha" mà còn đạt đến ước nguyện (self- actualization) của cuộc đời. Đắc chí, hay đạt được lý tưởng vì được liệt vào hàng "Kẻ sĩ".
Theo triết gia Maslow, nhân thế có 5 nhu cầu chính yếu:
Nhu cầu về sinh vật lý (physiological needs) như đói ăn, khát uống…
Nhu cầu được sống an toàn (security needs) không bị đe doạ, áp bức, kỳ thị;
Nhu cầu hội nhập (belonging needs), nhu cầu kết hợp, nhóm họp, thân hữu;
Nhu cầu được tôn trọng (respect needs) và
Nhu cầu thực hiện được lý tưởng của mình (self-actualization needs).
Tước hữu ngũ sĩ cư kỳ liệt
Dân hữu tứ sĩ vi chỉ tiên
Có giang sơn thì sĩ đã có tên
Từ Chu, Hán vốn sĩ này là quý.
Ghi chú:
Hai câu :
" Thẹn đèn hổ lửa đau lòng mẹ,
Nay thét mai gầm rát cổ cha"
là của thần đồng Lê Quý Đôn.
* Giai Thoại Văn Chương: Năm đó, Lê Quý Đôn còn nhỏ đi tắm trần truồng. Vào nhà thấy thân phụ có bạn tới chơi, Lê Quý Đôn đứng dang chân dang tay đố bác là chữ gì. Ông khách nói chữ "Đại", Lê Quý Đôn nói không phải, đây là chữ "Thái" vì có thêm dấu "phẩy"(cu). Hai ông già đều khen Lê Quý Đôn thông minh nhưng thân phụ phạt tội tinh nghịch, bê tha, phải làm bài thơ nói về tội rắn đầu (cứng đầu). Lê Quý Đôn không cần suy nghĩ, đọc bài thơ thất ngôn, câu nào cũng có một con rắn.
"Chẳng phải Liêu Điêu vẫn giống nhà
Rắn đầu biếng học lẻ không tha
Thẹn đèn Hổ Lửa đau lòng mẹ
Nay thét Mai Gầm rát cổ cha
Ráo mép chỉ quen lời lếu láo (rắn ráo)
Lằn lưng chẳng khỏi vệt năm ba (hổ ngựa)
Từ nay Trâu Lỗ xin siêng học
Kẻo Hổ Mang danh tiếng thế gia."

Tất cả cảm x 

Thứ Hai, 27 tháng 2, 2023

NĂM KIỂU NGƯỜI NÀY SẼ CÓ ĐƯỢC CUỘC SỐNG TỐT NHẤT VÀ HƯỞNG PHÚC LÀNH LỚN NHẤT

NĂM KIỂU NGƯỜI NÀY SẼ CÓ ĐƯỢC CUỘC SỐNG TỐT NHẤT VÀ HƯỞNG PHÚC LÀNH LỚN NHẤT

Viên Minh biên dịch

Tục ngữ có câu: “Tam phần thiên chú định, thất phần kháo đả bính” – cuộc sống con người có tốt đẹp, viên mãn hay không thì 3 phần do trời định, 7 phần do cố gắng. Tính cách và thói quen của một người sẽ quyết định số phận trong đời này của họ.
Sau đây, chúng tôi xin nêu ra 5 kiểu người sẽ có được cuộc sống tốt nhất và hưởng phước lành lớn nhất.
1. Người sạch sẽ, tâm thanh sạch
Chekhov đã từng nói: “Những thứ thuộc về con người từ ngoại hình, trang phục cho đến tâm hồn và quan niệm, tất cả đều phải thật gọn gàng và sạch sẽ”.
Một người ăn mặc giản dị nhưng trang phục luôn sạch sẽ, phòng ốc gọn gàng, tác phong nghiêm chỉnh luôn đem lại cảm giác dễ chịu cho bản thân cũng như người xung quanh.
Sạch sẽ không chỉ là thể hiện ở vẻ bề ngoài mà còn ở thế giới nội tâm của họ. Người có trái tim trong sạch, cảnh giới tư tưởng thuần tịnh thì những việc làm hằng ngày cũng vô cùng giản dị, nhẹ nhàng, không có sự loạn bậy, xấu bẩn.
Lúc rảnh rỗi, họ thường dành thời gian thưởng trà, chăm hoa, chơi cờ, viết thư pháp, vẽ tranh. Kể cả khi bận rộn thì họ cũng làm việc trong trật tự, không gây tiếng ồn ảnh hưởng chung quanh.
Khi ở bên cạnh những người này, bạn sẽ luôn có cảm giác thoải mái, an toàn và tin cậy khiến cho nhiều người hơn nữa muốn đến gần, muốn xã giao, thậm chí là muốn kết thân với họ.
Chính vì lẽ đó, con người không chỉ là sạch sẽ ở bề ngoài mà còn phải thanh sạch từ trong tâm hồn để cuộc sống thêm phần tươi đẹp. Nếu như vậy, may mắn chắc chắn sẽ tự tìm tới.
2. Người chú trọng sức khỏe
Cuộc đời là một dãy số. Sức khỏe là con số 1, nếu bạn vượng tiền tài thì bạn được thêm một con số 0 phía sau, nếu bạn có sự nghiệp thành công thì bạn được thêm một con số 0 nữa, nếu tình duyên của bạn suôn sẻ thì xin chúc mừng bạn lại được một con số 0, nếu bạn có gia đình làm điểm tựa thì quả thật bạn quá may mắn, tặng bạn thêm một con số 0 nữa.
Nhưng chỉ cần sức khỏe bạn suy sụp, con số 1 bị lấy mất đi thì tất cả sẽ chẳng còn gì, chỉ là những con số 0 tròn trĩnh.
Sức khỏe là nền tảng quan trọng của con người. Nếu không có sức khỏe thì tất cả những gì bạn có, cuối cùng cũng chẳng còn lại gì cả.
Người biết quan tâm đến sức khỏe bản thân luôn giữ sinh hoạt điều độ, vừa phải. Dù công việc vất vả đến đâu cũng không đánh cược sức khỏe của mình.
Ngoài ra, còn phải biết quan tâm đến sức khỏe tinh thần. Đọc báo chí, xem ti vi, đọc sách có chọn lọc để đưa vào đầu não những kiến thức bổ ích. Tránh xa những tin tức giật gân, loạn bậy khiến tinh thần sa sút, thân – tâm mệt mỏi.
Chỉ khi có sức khỏe tốt, bạn mới có thể tận hưởng trọn vẹn hạnh phúc và phúc phận mà mình đáng có.
Cuộc đời là một cuộc chạy marathon, cuộc thi không phải dành cho ai chạy nhanh nhất mà là dành cho ai chạy lâu nhất. Chỉ những người khỏe mạnh mới có thể chạy dài và xa hơn trên đường đời.
3. Người thích đọc sách
Những người hời hợt thường so sánh vẻ ngoài, người sâu sắc lại chú trọng kiến thức. Một người có đầu óc, hiểu biết rộng thường được tôn trọng hơn và có cái nhìn sâu sắc hơn về mọi việc.
Chính vì vậy, khi bạn muốn mở mang trí óc, thâu nạp kiến thức thì chỉ có đọc sách là phương pháp tốt nhất.
Sau khi đọc sách xong, ắt hẳn chúng ta sẽ thấy bản thân khác biệt hẳn lúc chưa đọc: Có kinh nghiệm hơn, có cái nhìn khách quan hơn, có kiến thức tiêu chuẩn để đối chiếu với sự hành xử của bản thân và người khác – từ đó biết phân biệt đâu là tốt và đâu là không tốt.
Những kiến thức trong sách báo có thể chưa khởi tác dụng ở hiện tại nhưng biết đâu được, vào một tình huống khẩn cấp nào đó, nó sẽ giúp bạn rất nhiều.
4. Người có tâm “Nhẫn”
Sự nhẫn nại là điều vô cùng cần thiết trong đời người. Nó là một trong những tiêu chuẩn để đo lường người tốt, kẻ xấu.
Người biết nhẫn nhịn, giữ được tâm thái bình thản, nhún nhường lùi bước thường sẽ có một tương lai an bình, bất kỳ tác động xấu nào cũng không lay động được họ.
Hầu hết các cuộc cãi vã và tranh đấu giữa người với người đều xuất phát từ sự bất bình, không hài lòng về đối phương. Chỉ có Nhẫn mới hòa hoãn được cơn nóng giận, bình tâm suy xét thấu đáo vấn đề thì mới tránh được những điều đáng tiếc này.
Nếu bạn cứ muốn tranh giành mọi thứ, mãi đấu đá hơn thua thì cả cuộc đời sẽ rất thống khổ vì gây thù chuốc oán.
Trong tác phẩm “Thái Căn Đàm” có câu: “Lùi chính là tiến, cho chính là được”.
Trong cách đối nhân xử thế, có thể nhẫn nhường thì đó chính là phương pháp cao minh vì lùi mà nhường một bước chính là bậc thang để tiến một bước. Đối đãi với người khác khoan dung rộng rãi thì đó là người có phúc vì đồng thời với việc tạo thuận tiện cho người cũng chính là đặt nền móng để thuận tiện cho mình.
Nhẫn là tiêu chuẩn tâm tính để phúc chưa đến mà họa đã tránh xa.
5. Người sống tình nghĩa, biết ơn
Con người trong kiếp nhân sinh cần sống cho trọn đạo lý. Với mọi người thì cần tương thân tương ái, vui khi người khác có được hạnh phúc, biết ơn những người đã từng giúp đỡ mình, trân trọng những hiền nhân hay làm việc tốt.
Người cho đi yêu thương thì sẽ nhận lại yêu thương, kẻ có phúc thì phúc sẽ tự đến.
Chỉ khi bạn sống biết cảm kích ân nghĩa, ghi lòng tạc dạ sự giúp đỡ của ân nhân thì mọi người xung quanh mới có thể tin tưởng để giúp đỡ bạn lúc khó khăn, giúp đỡ không tính điều kiện, không có so đo. Đó chính là quả ngọt mà bạn nhận được vì lối sống có tình có nghĩa.
Tấm lòng trọng ân nghĩa là bản chất quý hơn cả kim tiền, vàng bạc. Người sở hữu đức tính này chính là người giàu có nhất, không vật chất ngoài thân nào có thể so sánh được. Biết ơn chính là một mỹ đức, mỹ từ đẹp nhất trong cuộc sống này.
Cổ nhân có câu nói: “Trên đầu ba thước có Thần linh”. Người trọng nghĩa, cảm ân thì Trời Thần đều nhìn thấy, chắc chắn tương lai phúc lành sẽ đến.
Những người có năm phẩm chất trên chắc chắn rằng sẽ có được một cuộc đời an yên, hạnh phúc. Cho dù chỉ có một phẩm chất cũng đủ để con người sống an nhiên tự tại rồi.

Thứ Bảy, 18 tháng 2, 2023

TẾT CỦA MỘT GIA ĐÌNH TRẺ TỊ NẠN TẠI MỸ

TẾT CỦA MỘT GIA ĐÌNH TRẺ TỊ NẠN TẠI MỸ
Thạch Thảo

Người ta hay nghĩ rằng thế hệ tị nạn cộng sản rồi sẽ mờ dần và chất Việt trong thế hệ thứ 2 rồi sẽ mất đi; “tre tàn” nhưng “măng mọc” là những cây măng Mỹ mỗi ngày mỗi xa lìa nguồn cội. Thực tế không hẳn. Nếu có một gia đình trẻ nào đó ý thức giữ gìn nguồn cội của mình là điều thật đáng ca ngợi. Đó là gia đình của đôi vợ chồng trẻ Pierre Phạm và Hoàng Yến.

Thành quả  trên nón lá của mẹ Thiên Hương và con gái Helen Thuỳ Vân, sinh viên trường Đại học Houston. Ảnh: TT          

Trước thềm Xuân Quý Mão 2023, là người Mỹ gốc Việt đang sinh sống tại đất nước Hoa Kỳ ai cũng đều háo hức đón Tết. Ðặc biệt, tái hiện phong tục ngày Tết truyền thống không phải là điều đơn giản đối với các thế hệ trưởng thành trên đất Mỹ, thế nhưng đã có một gia đình bạn trẻ ở thành phố Cypress, Houston, Texas đã cố gắng làm điều này.

Khách và chủ nhà Pierre chụp hình Tết - Ảnh: TT

Chưa Tết mà ngôi nhà  của đôi vợ chồng trẻ Pierre Phạm và Hoàng Yến đã đầy sắc xuân làm mọi khách mời hôm đó ngạc nhiên thích thú.

Pierre hiện là founder/CEO of REVOLUTION NETWORKS, theo gia đình vượt biên qua Mỹ khi mới 4 tuổi và định cư ở thành phố Madison, Wisconsin.

Niềm vui Hoàng Yến & Pierre trước bàn thờ gia tiên - Ảnh: TT 

Pierre không nói lưu loát tiếng Việt nhưng tình yêu với Hoàng Yến, một cựu thành viên của vũ đoàn Hoài Hương khiến anh tham gia các sinh hoạt Cộng đồng rồi thích thú tìm  hiểu nhiều hơn về văn hoá Việt Nam và học tiếng Việt để được lấy cô gái xinh đẹp gốc Sài Gòn này làm vợ. Còn Hoàng Yến là cư dân tại Houston từ 1996, đã tốt nghiệp đại học UH Bachelor of Science in Civil Engineering.

Cùng thực tập gói bánh Tét, bánh Chưng.  Ảnh: TT 

Hoàng Yến cũng như người chồng, cả hai tuy hấp thụ, ảnh hưởng nền văn hóa Mỹ nhưng rất yêu mến cội nguồn của mình. Năm nay cả hai bỏ công tìm hiểu, mua sắm vật liệu để tái tạo hình ảnh một cái Tết cổ truyền trong ngôi nhà của mình với những hoạt cảnh gợi lại ý nghĩa của ngày Tết như gói bánh tét, mâm cỗ, chơi tôm cua bầu cá, lì xì, múa lân…

Vẽ trên nón lá để tạo một chiếc nón mùa xuân - Ảnh: TT

Nhiều bạn bè đã dẫn con cháu của họ đến ngôi nhà Pierre cùng tham gia tích cực. Cô bé sinh viên khả ái Helen Thùy Vân, đang học ngành dược tại University of Houston, phụ trách vật liệu, hướng dẫn gói bánh tét. Em cũng cùng mẹ là Thiên Hương bày cách vẽ trên nón lá, một sáng kiến được yêu thích hôm đó.

Hàng xóm được mời thưởng thức món ăn Tết và nghe giải thích phong tục VN - Ảnh: TT 

Nhà thiết kế Huỳnh Lợi, hiện định cư tại Houston, là gương mặt nổi tiếng về thiết kế thời trang, áo dài hoa hậu… là người lãnh phần trang trí bàn thờ gia tiên. Bạn Cẩm Vân lo mâm Cơm truyền thống như canh khổ qua, thịt kho trứng, dưa món. Bạn Judy Nguyễn chuẩn bị Bánh Tét, Bánh Chưng, Dưa Hấu, trái cây cúng Ông Bà cùng sự góp sức từ các chị em khác.

Mâm cơm chuẩn bị ngày Tết truyền thống - Ảnh: TT

Chia sẻ với phóng viên Trẻ, cô Dr. Nancy Mai, đồng Giám đốc hệ thống Apple Dentist và ABTV 21.12 là khách tham dự cho rằng: “Tôi thực sự cảm động khi được tham dự buổi tiệc Tất niên ý nghĩa như vậy, đã cho thấy các thế hệ xa xứ vẫn luôn nhớ đến cội nguồn. Tuy ai cũng có công việc khác nhau nhưng đây là một dịp để chúng ta được họp mặt thật vui”.

Mại dzô! Bầu Cua Cá Cọp đây! - Ảnh: TT 

Thanh Vy, khuôn mặt quen thuộc trong hoạt động truyền thông chia sẻ: “Khi đến đây, em được cảm giác ấm áp như đoàn tụ đón Xuân với gia đình như ở quê hương. Không ngờ người Việt mình mặc dù bận rộn vẫn gắng giữ gìn truyền thống Việt Nam dù sống ở nơi nào”.

Từ trái, khách mời: Judy Nguyễn, Hà Hoa, Cẩm Vân, thành viên các nhóm biểu diễn thời trang, nghệ thuật tại Houston - Ảnh: TT

Riêng Bradley Trương, 22 tuổi, sinh ra tại Mỹ, hiện làm việc trong ngành Tài chính đầu tư ở Austin đã thốt lên khi theo mẹ tham dự: “Quá tuyệt vời, lần đầu tiên con thấy được cách gói Bánh Tét thế nào, các chú mặc áo dài quốc phục, các cô mặc áo bà ba đẹp quá. Lại vẽ nghệ thuật trên nón lá thật là hay nữa… Con cảm ơn chủ nhà cùng tất cả các Cô Chú đã cho con biết thêm về văn hóa quê của Mẹ. Thật là Awesome!”

Lân vào nhà xông đất và được Lì xì - Ảnh: TT 

Hình ảnh những người trẻ trong bài này cho chúng ta thấy rằng những sinh hoạt cộng đồng, tôn giáo và nhất là gia đình đã lưu giữ tính chất cội nguồn của lớp trẻ để khiến họ yêu thích và hãnh diện.

Thế hệ lớn lên tại Mỹ đang tìm hiểu về Tết Việt Nam. Ảnh: TT


 

Thứ Năm, 16 tháng 2, 2023

SỨ THẦN GIANG VĂN MINH

SỨ THẦN GIANG VĂN MINH
Lê văn Quy sưu tầm

Theo Đại Việt Sử Ký Toàn Thư của nhà sử học Ngô Sỹ Liên, Giang Văn Minh sinh năm 1573 tại xã Mông Phụ, tổng Cam Giá, huyện Phúc Thọ, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, Hà Nội).
Ông được mệnh danh sứ thần “Bất nhục quân mệnh” - không để nhục mệnh vua - vì đã đối đáp thẳng thắn trước triều đình nhà Minh.
Vốn là người có tài trí hơn người, thông minh từ nhỏ, ông đỗ đầu kỳ thi Hội, rồi đỗ Đình nguyên Thám hoa khoa Mậu Thìn, năm Vĩnh Tộ thứ 10 (1628) trong kỳ thi Đình đời Lê Thần Tông.
Vì khoa thi này không có ai đỗ trạng nguyên hay bảng nhãn, ông là người đỗ cao nhất. Không lâu sau đó, ông lần lượt được bổ nhiệm các chức vụ như Binh khoa đô cấp sự trung (1630), Thái bộc tự khanh (1631).
Ngày 30/12 năm Dương Hòa thứ ba (1637), Giang Văn Minh và Thiêm đô Ngự sử Nguyễn Duy Hiểu được vua Lê cử làm chánh sứ cùng 4 phó sứ Nguyễn Quang Minh, Trần Nghi, Nguyễn Bình và Thân Khuê dẫn đầu đoàn sứ bộ sang nhà Minh.
Trong chuyến đi này, ngoài giai thoại về việc đối đáp nổi tiếng của Giang Văn Minh với triều đình phương Bắc, ông còn đấu tranh buộc nhà Minh bỏ lệ cống người vàng hàng năm trước đó.
Theo sách Các sứ thần Việt Nam, vào ngày khánh thọ của vua Minh Tư Tông Chu Do Kiểm (Sùng Trinh), hoàng đế nhà Minh rất bất bình bởi sứ giả các nước đã tề tựu đông đủ mà sứ thần Việt không đến. Hoàng đế nhà Minh liền truyền cho thị vệ đến nhà công quán hỏi nguyên do.
Khi đến nơi, đám lính thấy sứ thần Giang Văn Minh đang nằm trên giường ôm mặt khóc. Chúng bắt buộc ông phải vào triều.
Trả lời câu hỏi vì sao không vào triều, Giang Văn Minh nghẹn ngào nói: "Thần tự biết vắng hôm nay là phạm vào trọng tội, xin hoàng đế lượng thứ cho. Nguyên do chỉ vì hôm nay đúng vào ngày giỗ tổ của thần. Thần đi sứ xa quê, nhà cửa cố hương vốn neo đơn, ngày giỗ tổ mà không thắp được cây hương tưởng niệm thì thấy xót xa trong dạ!".
Nói xong, ông lại ôm mặt khóc ầm lên. Hoàng đế nhà Minh thấy vậy liền bật cười nói rằng: "Tưởng sao chứ như thế thì việc gì ngươi phải khóc! Khá khen cho nhà ngươi biết giữ hiếu kính với tổ tiên. Nhưng nếu là giỗ cha, giỗ mẹ thì còn có thể được, chứ ông tổ xa xôi như vậy có gì phải băn khoăn cho lắm. Người khuất đã xa đến mấy đời thì cũng có thể miễn nghị”.
Ngay lúc đó, đột nhiên Giang Văn Minh ngừng khóc rồi đứng dậy lau nước mắt và ngẩng đầu lên nói rằng: "Muôn tâu, lời dạy của hoàng đế thật quý báu. Chính thần cũng đã nghĩ như vậy mà vẫn không an tâm, vì thần vẫn thấy trong đời có lắm chuyện xa xôi mà vẫn không được miễn nghị. Chẳng hạn, việc thiên triều bắt nước Nam phải cống người vàng để trả nợ Liễu Thăng cách đây đã 200 năm.
Nay được lời hoàng đế ban dạy, thần cũng xin gác lại ngày giỗ tổ để cùng vui với ngày khánh tiết này. Cúi xin hoàng đế từ đây miễn nghị cho cái nợ Liễu Thăng, cho tình giao hảo hai nước khỏi bị những chuyện xa xôi kia làm bận bịu".
Nghe xong, hoàng đế nhà Minh biết mình đã mắc lừa sứ thần nước Nam, nhưng lời đã nói ra cũng đành “ngậm bồ hòn làm ngọt” mà gật đầu ra lệnh cho bãi bỏ lệ cống người vàng.
Chuyện cũng kể rằng trong buổi thiết triều này, lấy lý do "vì lệ cũ không có những quy định cụ thể cho việc sắc phong, do đó trong khi còn chờ tra cứu chỉ ban sắc thư để tưởng lệ" để ngăn trở việc công nhận sự chính thống của nhà Hậu Lê và bãi bỏ công nhận ngoại giao với nhà Mạc.
Đồng thời, vua Minh còn ngạo mạn ra cho sứ bộ một vế đối như sau:
"Đồng trụ chí kim đài dĩ lục", nghĩa là
“Đồng trụ đến giờ rêu vẫn mọc”.
Câu này có hàm ý nhắc việc Mã Viện từng đàn áp cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, sau đó cho chôn một chiếc cột đồng với lời nguyền: "Đồng trụ chiết, Giao Chỉ diệt" - Cột đồng gãy thì Giao Chỉ bị diệt vong.
Trước sự ngạo mạn đó, Giang Văn Minh đã hiên ngang đối lại bằng câu:
"Đằng Giang tự cổ huyết do hồng", nghĩa là
“Bạch Đằng thuở trước máu còn loang”.
Vế đối này vừa chỉnh, vừa có ý nhắc lại việc người Việt đã ba lần đánh tan quân xâm lược phương Bắc trên sông Bạch Đằng.
Vào thời bấy giờ, câu đối này được xem là cái tát thẳng vào mặt hoàng đế nhà Minh trước đông đảo văn võ bá quan của thiên triều và sứ bộ các nước. Phần vì tức giận, phần vì lo sợ trước tài năng của sứ thần Giang Văn Minh, vua Minh đã gạt bỏ thể diện, bất chấp luật lệ bang giao, trả thù hèn hạ bằng cách hại Giang Văn Minh.
Giang Văn Minh mất ngày mồng 2 tháng 6 năm Kỷ Mão (1638), khi 65 tuổi. Dù nghĩa vụ đi sứ dở dang, đoàn sứ bộ do thám hoa Giang Văn Minh dẫn đầu đã tỏ rõ khí phách hiên ngang của người dân Đại Việt không khuất phục trước ách đô hộ của triều đình phương Bắc.
Thương tiếc và cảm phục một sứ thần tài trí, dũng cảm, không chịu khuất phục trước uy vũ kẻ thù để bảo vệ danh dự của Tổ quốc, vua Lê Thần Tông đã đến bái kiến linh cữu ông, đồng thời ban tặng đôi câu đối: "Sứ bất nhục quân mệnh, khả vi thiên cổ anh hùng", nghĩa là: Sứ thần không làm nhục mệnh vua, xứng danh anh hùng thiên cổ và truy tặng ông “Công bộ tả thị lang Minh quận công”.

Thứ Năm, 9 tháng 2, 2023

MÂY XƯA

MÂY XƯA

Thơ: Trần Quốc Bảo

Nhạc: Trần Chương Lương

Hòa âm: S Tuyền Linh

Tiếng hát: Ca sĩ Giáng Hương

Video: Tấn Vinh