TRÌ HOÃN SỰ LÃO HÓA
Bác sĩ Lương Lễ Hoàng
Nếu biết kết hợp chọn thực phẩm có lợi trong bữa ăn hằng ngày sẽ trì hoãn được sự lão hóa.
Với
những người có thói quen vận động cơ thể, việc giải phóng năng lượng
thường xuyên dễ dàng duy trì được sức khỏe và sự trẻ trung. Tuy nhiên,
nếu biết kết hợp với
việc chọn thực phẩm có lợi thì tuổi thọ sẽ tăng rất nhiều.
1-
Món ăn cơ thể dễ hấp thụ nhất là cháo. Cháo có thể điều hòa dạ dày, bổ
tì, thanh lọc phổi, mát đường ruột. Nhà dinh dưỡng thời nhà Thanh - Tào
Tử Sơn - đã từng nói:
“Người già mỗi ngày nên ăn cháo, không kể bữa, có thể tăng cường sức
khỏe và hưởng đại thọ”.
(bữa ăn có canh mướp đắng (trái khổ qua) và cà chua là một trong 9 món trường thọ).
2- Theo nghiên cứu của nhà dinh dưỡng học Nhật Bản thì
mướp đắng
là thực phẩm trường thọ có giá trị dinh dưỡng “toàn phương vị”. Một
trong những bí quyết trường thọ của người
Okinawa là ăn nhiều mướp đắng, uống trà mướp đắng và uống nước mướp
đắng. Ở Việt Nam, mướp đắng còn gọi là khổ qua, có mặt tại hầu hết các
địa phương. Cách chế biến cũng đa dạng từ hầm canh, xào, ăn sống... tất
cả đều tốt cho việc tăng cường tuổi thọ.
3-
Bên cạnh khổ qua, sữa bò tươi cũng được coi là một trong những thực
phẩm hoàn hảo. Trong sữa có nhiều protein, canxi và những nguyên tố cần
thiết khác cho não. Đặc
biệt uống sữa là cách bổ sung canxi nhanh và hiệu quả nhất. Nếu công
việc căng thẳng khiến mất ngủ, nguyên nhân gây giảm thọ, đặc biệt là với
nam giới, chỉ cần thử uống một ly sữa nóng vào buổi tối thì sẽ dễ dàng
chìm sâu vào giấc ngủ.
4-
Ngô (bắp) hiện được trồng khá phổ biến ở Việt Nam. Trong ngô có chứa
nhiều axit béo và axit không no như axit linolic nên có tác dụng bảo vệ
não bộ và giảm lượng mỡ trong máu. Đặc biệt, lượng axit glutamic trong
ngô rất cao nên sẽ kích thích các tế bào không
ngừng chuyển động và trao đổi thông tin. Ăn ngô thường xuyên, nhất là ngô tươi, sẽ giúp cho bạn có bộ não khỏe mạnh và tất nhiên duy trì cuộc sống dài
lâu.
5-
Các nhà khoa học chứng minh rằng những người thường xuyên ăn cà chua có
khả năng giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh ung thư bởi lẽ trong cà chua
có chứa chất lycopene, một chất chống ôxy hóa rất quan trọng, giúp tiêu
diệt các tế bào có nguồn gốc ung thư. Có thể ăn cà chua sống hoặc cà
chua nấu chín mỗi ngày. Một khi cơ thể đủ khả năng chống ôxy hóa, sự
tươi trẻ sẽ duy trì được dài lâu.
6-
Khoai tây là loại thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, nhiều vitamin
(C, B6, chất xơ). Đặc biệt hàm lượng kali trong khoai tây được các
chuyên gia dinh dưỡng xếp đầu danh sách củ nguyên chất chứa nhiều kali.
Khoai tây giàu kali, hữu ích trong việc đề phòng
chứng đột quỵ. Mỗi tuần, một người nên ăn từ 3 – 4 củ khoai tây.
7-
Trong canh xí quách chứa thành phần chất béo collagen, vừa có thể giúp
trẻ con tăng trưởng vừa giúp người có tuổi tăng sự dẻo dai cho xương,
trì hoãn tủy xương lão hóa. Để cơ thể hấp thụ tốt món ăn này, trong
thành phần chế biến canh xí quách cần có thêm một ít giấm sẽ giúp cho
phosphor và canxi của xương tan trong canh.
8-
Song song với việc cung cấp các chất tái tạo tế bào, ngăn ngừa các tác
nhân độc hại xâm nhập cơ thể cũng hết sức quan trọng. Bông cải xanh
(broccoli) là một thực phẩm đáp ứng được nhu cầu đó. Ngoài việc bông
cải xanh (broccoli) thanh nhiệt, tốt cho sức
khỏe, nó còn giúp cho tế bào da ngăn ngừa những tổn hại do bức xạ cực
tím gây ra. Ở một quốc gia nhiệt đới, gió mùa như Việt Nam, lúc nào cũng
có thể bị tiếp xúc với tia cực tím thì dùng bông cải xanh là lựa chọn
khôn ngoan.
9-
Tám loại thực phẩm trên, tùy theo khẩu vị, có thể kết hợp, thiết kế
thực đơn hợp lý cho từng ngày. Món có thể và nên dùng mỗi ngày là trà
xanh. Lá trà xanh vốn nổi tiếng vì khả năng chống lão hóa. Càng ngày,
những nhà khoa học lại càng phát hiện thêm nhiều tính năng của trà xanh
nhưng điều khiến người ta quan tâm nhất là việc chống lão hóa và phòng
ngừa ung thư của nó.
Điều cần lưu ý là khi chế biến trà xanh, không nên hãm trà trong bình kín mà để hở nắp.
Hơi trà thoát ra ngoài sẽ khiến nước trà không đục, sậm màu và có thể giữ được lâu.
Càng cao tuổi càng cần ăn ngon!
Chúng
ta sống đến tuổi nầy là may mắn lắm rồi! Nên ăn những gì chúng ta
thích, đừng hà tiện nữa! Để dành tiền cho con cháu biết bao nhiêu cho đủ
? Hơn nữa, chúng nó có bằng cấp, có công việc tốt,
chúng nó hẵn nhiên là giàu có hơn mình thì tại sao mình lại hà tiện,
chắt chiu để dành cho chúng biết bao nhiêu cho đủ ? (Còn ăn được thì cứ
ăn cho thỏa thích, một mai răng rụng hết chỉ còn nhìn mà hít hà thôi !)
Tuy
không hẳn vì bất hiếu nhưng do định kiến là người cao tuổi không cần ăn
nhiều nên không thiếu người già bị rơi vào tình trạng suy dinh dưỡng
một cách oan uổng! Thêm vào đó là nhiều người
lớn tuổi phải kiêng cữ, thường khi thái quá do con cháu ép buộc vì
bệnh tiểu đường, cao huyết áp, tăng mỡ trong máu…
Vấn đề chưa dừng lại ở điểm cơ thể người cao niên vì thế mà thiếu dưỡng
chất. Nguy hơn nhiều là do đó mà sức đề kháng bị xói mòn khiến bệnh bội
nhiễm cũng như bệnh do thoái hóa cơ khớp trở thành mối đe dọa thường
xuyên cho cơ thể vốn vừa nhạy cảm vừa dễ thiếu
nước khi tuổi đời chồng chất. Nếu xét về mặt dược lý, bữa ăn của người
cao tuổi thậm chí quan trọng không kém viên thuốc đặc hiệu.
Quan điểm theo đó người cao tuổi phải e dè với từng miếng ăn là một sai lầm nghiêm trọng.
Nhiều công trình nghiên cứu
trong thời gian gần đây cho thấy hình thức ăn uống dồi dào rau cải
tươi, nhiều cá biển và nhất là ngon miệng là chế độ dinh dưỡng lý
tưởng cho người già.
Bằng chứng là người cao tuổi ở Địa Trung Hải ít bị nhồi máu cơ tim nhờ khẩu phần đa dạng với thực phẩm “xanh”
chiếm tối thiểu 60% tổng
lượng. Bằng chứng là người Nhật có tuổi thọ cao nhất thế giới nhờ thực
đơn hầu như không bao giờ thiếu cá biển và đậu nành. Ngược lại, người
cao tuổi trong các nhà dưỡng lão ở Hoa Kỳ, nơi chế độ ăn uống kiêng cữ
được đặt lên hàng đầu lại có tỷ lệ tai biến
mạch máu não và tử vong vì nhồi máu cơ tim vượt xa các nước khác!
Từ
nhận thức đó, thay vì tiếp tục đề cao hình thức kiêng khem, đa số
chuyên gia dinh dưỡng ở khắp nơi đã đồng lòng tán dương chế độ dinh
dưỡng mang nhiều nét “đổi mới” cho người già dựa trên các
nguyên tắc như sau:
• Người cao tuổi nên ăn tất cả những món ưa thích và ngon miệng, miễn là với lượng không gây trở ngại cho chức năng tiêu hóa.
• Khẩu phần hàng ngày càng đa dạng càng tốt, càng ít thực phẩm công nghệ càng hay.
•
Chắc chắn uống đủ nước trong ngày bằng cách chú trọng các món cung cấp
nước như rau trái, món canh… thay vì uống nước vì nhiều người già
thường chỉ uống khi khát.
•
Đừng nấu cho người cao tuổi các món ăn tuy bổ dưỡng về thành phần nhưng
với khẩu vị nuốt không vô ! Đừng quên cảm giác ngon miệng là đòn bẩy
cho sức kháng bệnh.
• Không nhất thiết phải cữ muối tuyệt đối nếu không có y lệnh của thầy thuốc trong giai đoạn bệnh tim mạch cấp tính.
• Không nên thiếu món ngọt nếu thực khách chưa bị bệnh tiểu đường.
• Luôn luôn có rau quả tươi trong khẩu phần.
• Nên có nhiều bữa ăn nhỏ thay vì ngày ba bữa đúng giờ.
• Một ly rượu vang cho mỗi bữa ăn là điều nên làm.
•
Chỉ tránh các món ăn gây dị ứng, món chiên xào nếu đã có bệnh trên
đường tiêu hóa như viêm đại trường mãn, viêm ruột dị ứng, trĩ…
• Có bữa cơm gia đình cùng con cháu thay vì ăn riêng trong buồn tẻ như người bệnh nặng.
• Vận động nhẹ trước và sau bữa ăn.
Con cháu nếu biết thương ông bà đừng quên là các nhà nghiên cứu ở Hoa Kỳ vừa chứng minh hẳn hòi là:
người cao tuổi nếu có da có thịt một chút nghĩa là dư cân, ít bị bệnh và sống thọ hơn bạn đồng niên mình
hạc xương mai.
Lượng
mỡ dưới da, tất nhiên không nhiều, chính là kho dự trữ dưỡng chất để
đáp ứng cho nhu cầu phục hồi của cơ thể người cao tuổi mỗi lần ngã bệnh.
Không cho người già ăn no bụng và ngon miệng là một điều đáng trách cả về lý lẫn về tình.
